Mer Çunetsadzı İrarmov Kıdnenk

“Ben de biliyorum, ışığın yanındadır hep karanlık;
işte bu yüzden çoğu kez hüzünlü de olsam,
gülümsemeye çalışırım.”

Mer Çunetsadzı İrarmov Kıdnenk

Մեր Չունեցածը Իրարմով Գտնենք

“Bizde olmayanı, birbirimizde bulalım”

Mer Çunetsadzı İrarmov Kıdnenk metni, 1905 yılında henüz 17 yaşındayken verem hastalığı nedeniyle yaşamını yitiren İstanbul’lu Ermeni kadın şair Heranuş Arşagyan’ın; son yıllarda UNESCO’nun yok olmaya yüz tutmuş diller listesine dahil olan Batı Ermenicesi ile

hastalığı boyunca biriktirdiği dizelerinin ve “sahip olamadıklarını birlikte aradığı” Hrant’a teselli bulmak için seslendiği satırlarının derlenmesiyle oluşturuldu.

Heranuş Arşagyan’ın çok genç yaştaki ölümünden 5 yıl sonra mektup arkadaşı ve akrabası Hrant Nazaryants tarafından yayımlanarak, “unutulmuşluğun kucağından” kurtarılan satırları, şairin yaşamından hareketle sahneleyen “hangardz” şairin ölümünden yıllar sonra,  2018 yılında Sırbistan’ın Novi Sad kentinde düzenlenen Synergy World Theatre Festival’de oyunun dünya prömiyerini gerçekleştirdi.

Bu yarım kalan hikayeyi seyirciyle buluşturan ekip üyelerinden,  aynı zamanda Ermenice alternatif müzik topluluğu “Vomank”ın da solisti olan, Lara Narin bu keşfi şöyle özetliyor:

“Vomank’ın 2017’de yayınladığı Panalik albümü için yaptığımız ön araştırmalar bizi Ermeni şairlerin dünyasına sürükledi. Bu arayış Ermenice edebiyat tarihçisi ve Aras Yayıncılık editörlerinden Sevan Değirmenciyan’ın isabetli sezgileriyle derinleşerek, Heranuş Arşagyan’ın hâlâ  etkisini koruyan yalın kelimeleri ve kırılgan tabiatıyla buluşmamızı sağladı.

Böylece şairin Hin Yerazner (Eski Rüyalar) şiirini besteleyerek albüme kazandırmakla kalmayıp, ‘hangardz’ın ilk projesi için de ilham almış oldum.”

Oyunun yönetmenliğini de üstlenen oyuncu Yeğya Akgün, çıkış noktalarını şöyle aktarıyor:

“Yıllara dayanan dostluğumuz ve sahip olduğumuz tiyatro altyapısıyla İstanbul Ermeni tiyatrosuna yeni bir soluk getirme hedefimiz; Lara’nın heybesinde doğru zamanı bekleyen bu satırlarla birlikte, festival deneyimini de kapsayan uzun soluklu bir yolculuğa dönüştü

Kalp sözünün duyulup duyulmayacağını bilmeksizin, satırlar biriktirdiğini görüyoruz Heranuş’un, o kara göğsünde… Tükenmekte olan meçhul zamanı, bir lanet miydi yoksa bir lütuf mu…?  Bu sorunun cevabını Arşagyan’ın doğduğu ve yaşadığı şehrin önemli sahnelerinde, İstanbul seyircisiyle aramanın mutluluğu içindeyiz.

Heranuş Arşagyan

28 Temmuz 1887’de Beşiktaş’ta doğdu.  Ermeni entelektüel yaşamının önemli simalarından olan babası Hagop Arşag’ı henüz 3 yaşındayken kaybeden Heranuş’un, ebediyata ve şiire olan ilgisi, küçük yaşlarından itibaren fark edildi. Gözlem ve tasvir yeteneği, duygusal yapısının bir yansıması olarak dizelerinde ortaya çıktı.

15 yaşında yakalandığı verem hastalığı nedeniyle Yedikule’deki çiftlik evine çekildi ve bugün hala etkisini yitirmeyen şiirlerini bu hassas dönemde yazdı. Vefatının ardından ebedi istirahatgahı olan Şişli Ermeni Mezarlığı’na defnedildi.

Künye